काठमाडौं । माइग्रेन टाउको दुखाइको एक विशेष प्रकार हो, जसले नेपालमा पनि ठूलो संख्यामा मानिसलाई प्रभावित पारेको छ। यो समस्या पुरुषको तुलनामा महिलामा बढी देखिन्छ, जसको कारण हर्मोनमा हुने परिवर्तन, गर्भनिरोधक चक्कीको प्रयोग तथा अन्य जैविक कारण हुन सक्छन्। माइग्रेनको पीडा सामान्यतया ४ देखि ७२ घण्टासम्म रहन सक्छ।
यसका प्रमुख लक्षणमा पटक–पटक टाउको दुख्ने, टाउकोको एक भागमा धड्किने गरी पीडा हुने, वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने, आँखा धमिलो देखिने, चर्को प्रकाश, ठूलो आवाज वा कडा गन्धप्रति संवेदनशील हुने तथा चक्कर लाग्ने पर्दछन्। परिवारमा माइग्रेनको इतिहास भए जोखिम अझ बढी हुन्छ।
माइग्रेनको समयमै उपचार नगरे दैनिक जीवन प्रभावित हुनुका साथै केही अवस्थामा ब्रेन स्ट्रोकको जोखिम पनि बढ्न सक्छ। त्यसैले अचानक असह्य टाउको दुख्ने, हातखुट्टा कमजोर हुने, बेहोस हुने वा पहिलेभन्दा फरक प्रकृतिको दुखाइ देखिए तुरुन्त चिकित्सकको परामर्श लिनुपर्छ।
माइग्रेनबाट राहत पाउन पर्याप्त आराम गर्ने, तनाव कम गर्ने, नियमित निद्रा र सन्तुलित खानपान अपनाउने, प्रशस्त पानी पिउने तथा चर्को घाम, ठूलो आवाज र तेज प्रकाशबाट टाढा रहने सल्लाह दिइन्छ। हल्का मसाज, तातो वा चिसो सेक तथा शान्त वातावरणमा विश्रामले पनि केही राहत मिल्न सक्छ। घरेलु उपायले आराम नदिए वा समस्या बारम्बार दोहोरिए चिकित्सकको सल्लाहअनुसार उपचार गर्नु सबैभन्दा सुरक्षित विकल्प हो।
